Aquariumplanten voor beginners: makkelijke soorten en hoe je ze plant

Door de redactie van Aquascoop · Laatst gecontroleerd: 21 november 2026 · Hoe wij werken

Planten zijn geen versiering maar techniek. Ze nemen ammonium, nitraat en fosfaat op, geven zuurstof af en zijn de beste concurrent van algen. Toch beginnen veel mensen met nepplanten, omdat echte planten moeilijk lijken. Dat hoeft niet. Met een paar robuuste soorten, een gewone lamp en wat mest heb je een groene bak zonder CO2-installatie of speciale bodem.

Waarom echte planten?

Eheim vat de taken van planten zo samen: ze geven zuurstof af, breken schadelijke stoffen af, vormen grenzen tussen territoria en bieden schuil- en rustplekken. Net als bacteriën halen ze ammonium, nitraat en fosfaat uit het water, en daarmee ook de basisvoeding van algen.

Voor een beginner heeft dat drie praktische gevolgen:

Tien makkelijke aquariumplanten

Eheim noemt in zijn aquariumgids een lijst ‘geschikte planten voor beginners’. De tabel hieronder neemt die lijst over, met de pH, KH en voedingsbehoefte die Eheim per plant geeft. De kolom ‘Type’ en de opmerkingen zijn onze eigen indeling.

PlantTypeVoeding (Eheim)pHKH (°dH)Plek
Javavaren Microsorum pteropusEpifyt, langzaamLaag6,5-7,52-12Op hout of steen
Anubias Anubias barteri var. nanaEpifyt, langzaamGemiddeld6,5-7,52-15Op hout of steen, voorgrond
Cryptocoryne Cryptocoryne lucensRozetplantGemiddeld6,5-7,55-15Voor- of middengrond
Breedbladige pijlkruid Sagittaria platyphyllaRozet, vormt uitlopersGemiddeld6,0-7,24-15Middengrond
Amazone-zwaardplant Echinodorus amazonicusGrote rozet, solitairHoog6,5-7,52-12Achter of als blikvanger
Schroefvallisneria Vallisneria spiralisLange linten, uitlopersGemiddeld6,5-7,55-12Achtergrond, hoeken
Waterpest Egeria densaStengelplant, snelHoog6,5-7,58-18Achtergrond
Hygrophila Hygrophila polyspermaStengelplant, snelHoog6,5-7,52-15Achtergrond
Watervriend Hygrophila difformisStengelplant, snelHoog6,5-7,52-15Achter- of middengrond
Ludwigia Ludwigia mullertiiStengelplantGemiddeld6,0-7,54-15Achtergrond; bladonderkant rood bij veel licht

Bron waarden: Eheim, Aquarium guide (2019), pagina ‘Suitable plants for beginners’. Nederlandse namen zijn de gangbare handelsnamen.

Wat valt op? Bijna alle planten zitten rond pH 6,5 tot 7,5 en verdragen een brede KH. Dat sluit goed aan bij veel Nederlands leidingwater. Waterpest is de uitzondering die juist wat harder water wil (KH vanaf 8).

Een goede mix voor een eerste bak

Onze eigen vuistregel: combineer langzame en snelle groeiers.

Een bak van 60 liter kun je met een stuk of tien potjes al redelijk vullen. Hoe vol je beplant, bepaalt hoeveel concurrentie algen krijgen: liever te veel dan te weinig in het begin.

Planten zetten: zo doe je het

Stengelplanten en rozetplanten in de bodem

Eheim beschrijft het planten in stappen:

  1. Verwijder voorzichtig het potje, de steenwol of het andere verpakkingsmateriaal.
  2. Knip dode bladeren en stengels weg. Bij rozetplanten kun je ongeveer een derde van de wortels inkorten.
  3. Druk stengels en wortels rechtop in het grind, bijvoorbeeld met een platte pincet, en trek de plant daarna weer omhoog tot het begin van de wortels.
  4. Zet grote planten achteraan en kleine vooraan. Houd er rekening mee dat de meeste planten nog groeien.

Stengelplanten worden vaak als bosje verkocht met een loodje of een ring. Haal dat weg en zet de stengels los van elkaar, met een paar centimeter ertussen, zodat licht bij de onderste bladeren komt. Dat laatste is onze eigen praktijktip.

Javavaren en Anubias: niet in de bodem

Javavaren en Anubias groeien uit een horizontale wortelstok (rizoom). Aquarium Co-op waarschuwt de wortelstok van Javavaren niet in de bodem te planten. Bind de plant met vissersdraad of katoen op een steen of stuk hout, of klem hem in een spleet. Er bestaat ook speciale plantenlijm. Na een paar weken hechten de wortels zich vanzelf vast. Hetzelfde geldt in de hobby voor Anubias.

Wennen en ‘smelten’

Nieuwe planten moeten wennen. Volgens Huisdierinfo zijn planten na ongeveer 14 dagen geworteld. Cryptocoryne en de Amazone-zwaardplant laten volgens Aquarium Co-op na verplanten vaak bladeren ‘smelten’. Laat de plant zitten; hij loopt meestal opnieuw uit. Haal rottende bladeren wel weg.

Bodem: gewoon grind of voedingsbodem?

Waterplanten nemen anders dan landplanten voeding op via wortels én bladeren, schrijft Eheim. Daarom heb je naast een bodemvoeding ook vloeibare mest nodig. Eheim adviseert bij het inrichten een eerste laag van ongeveer 2 cm grind gemengd met bodemmest, met daarboven gewoon grind.

Praktisch:

Heb je een bodemvoeding onder het grind, steek de bodemreiniger daar dan niet dieper dan de bovenste grindlaag. Meer over de inrichting van de bak in stap 4 van aquarium beginnen.

Licht, mest en CO2

Licht

Zonder licht geen fotosynthese. Eheim noemt 8 tot 10 uur per dag, op vaste tijden met een timer; Huisdierinfo 10 tot 12 uur. Begin in een nieuwe bak aan de korte kant en verleng als de planten goed groeien en algen uitblijven. Welke lamp bij je bak past, lees je in aquariumverlichting LED.

Mest

Eheim adviseert wekelijks vloeibare mest, met de hoeveelheid afgestemd op het ijzergehalte: 0,05 tot 0,1 mg/l. Meet je geen ijzer, houd je dan aan de dosering op de verpakking en begin laag. Zie je veel algen terwijl de planten nauwelijks groeien, dan is meer mest geen oplossing: kijk eerst naar licht en de algenoorzaken.

Bekijk vloeibare aquariummest op bol

CO2

Planten gebruiken CO2 die vissen uitademen. Eheim noemt 10 tot 20 mg/l optimaal en waarschuwt dat meer dan 40 mg/l gevaarlijk is voor vissen. Voor de planten op deze pagina is extra CO2 niet nodig. Een CO2-installatie is een volgende stap voor wie een echte plantenbak met veel licht wil, en vraagt dan ook een goede meting.

Planten kopen: waar let je op?

Bekijk aquariumplanten op bol

Onderhoud van planten

Hoe dit past in het totale onderhoud: zie het aquarium onderhoudsschema.

Veelgemaakte fouten

Geen echte waterplanten

Eheim waarschuwt dat van de ongeveer 100 tot 150 aangeboden plantensoorten er maar zo’n 30 echte waterplanten zijn. Moeras- en kamerplanten kunnen een tijd onder water overleven, maar groeien daar niet blijvend. Kies soorten uit de lijst hierboven of check de wetenschappelijke naam.

Te weinig planten in het begin

Drie plantjes in een lege bak verliezen de concurrentie met algen. Begin ruim beplant, vooral met snelgroeiers.

Plantenetende vissen

Sommige vissen eten zachte planten of graven ze uit. Controleer bij nieuwe soorten altijd hoe ze met planten omgaan.

Rizoom begraven

Javavaren of Anubias met de wortelstok in het grind gaat vaak rotten. Altijd vastbinden op hout of steen.

Bronnen

Veelgestelde vragen

Wat zijn de makkelijkste aquariumplanten?

Langzame, robuuste planten zoals Javavaren (Microsorum pteropus) en Anubias barteri var. nana, en verder Cryptocoryne-soorten. Eheim noemt Javavaren een robuuste, langzaam groeiende varen met een lage voedingsbehoefte. Voor snelle groei en concurrentie met algen voeg je een paar stengelplanten toe, zoals Hygrophila polysperma of Egeria densa.

Heb je CO2 nodig voor aquariumplanten?

Niet voor de robuuste soorten op deze pagina. Planten halen CO2 ook uit de uitademing van vissen. Eheim noemt 10 tot 20 mg/l als optimale waarde en waarschuwt dat meer dan 40 mg/l gevaarlijk is voor vissen. CO2-toevoer is iets voor een plantenbak met veel licht, niet voor een eerste aquarium.

Waarom smelten mijn Cryptocoryne-bladeren?

Cryptocoryne laat na verplanten vaak bladeren vallen of ‘smelt’. Laat de plant in de bodem zitten: volgens Aquarium Co-op loopt hij meestal weer uit zodra hij gewend is aan het nieuwe water. Haal de afgestorven bladeren weg.

Mag je Javavaren en Anubias in de bodem planten?

Niet met de wortelstok (rizoom). Die moet vrij liggen. Bind of klem de plant op een steen of stuk hout, of klem hem tussen stenen. De wortels hechten zich er na een tijd zelf aan vast.

Zijn alle planten in de aquariumwinkel echt waterplanten?

Nee. Eheim schrijft dat van de ongeveer 100 tot 150 aangeboden plantensoorten er maar zo’n 30 echte waterplanten zijn. Sommige moerasplanten en kamerplanten overleven maanden onder water en rotten dan weg. Kijk bij twijfel naar de wetenschappelijke naam.